آيه دربارهء كسى نازل شده كه براى خدا كار مىكند و دوست مىدارد كه او را بر آن بستانيد . پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرموده است : « سه چيز است كه دل مرد مسلمان خيانت نمىكند : اخلاص عمل براى خداوند متعال و . . . » « 1 » . مصعب بن سعد از پدرش نقل مىكند كه گفته است : پدرم گمان كرد كه او را نسبت به كسانى از اصحاب پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله كه از او پست‌ترند فضيلتى است ، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود : « همانا خداوند اين امّت را به سبب دعا و اخلاص و نماز ضعيفانشان نصرت داده است » « 2 » . از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله روايت شده كه : « خداوند فرموده است : اخلاص سرّى از اسرار من است آن را در دل بنده‌اى كه او را دوست مىدارم به وديعه مىگذارم » « 3 » . علىّ بن ابى طالب عليه السّلام فرموده است : « براى كمى عمل اندوه نخوريد براى قبول آن اندوهگين باشيد ، چه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به معاذ بن جبل فرمود : عمل را خالص كن اندك آن تو را بس است » « 4 » ؛ و نيز فرموده است : « هيچ بنده‌اى نيست كه عمل خود را چهل روز براى خدا خالص گرداند مگر آن كه چشمه‌هاى حكمت از دلش بر زبانش ظاهر مىشود » « 5 » ؛ و نيز فرموده است : « نخستين افرادى كه در روز قيامت از آنها پرسش مىشود سه كس‌اند : مردى است كه خداوند به او دانشى عطا كرده است به وى مىفرمايد : در آنچه دانستى چه كردى ؟ مىگويد : پروردگارا ! در ساعات شبانه روز به آن قيام كردم ، خداوند مىفرمايد : دروغ گفتى ، و فرشتگان هم مىگويند دروغ گفتى بلكه خواستى بگويند فلانى عالم است ، آگاه باش كه آن را گفته‌اند . ديگر مردى است كه خداوند مالى به او داده است ، حق تعالى به او مىگويد : من به تو نعمت دادم تو چه كردى ؟ مىگويد : پروردگارا من در ساعات شب و روز صدقه دادم ، خداوند مىفرمايد : دروغ گفتى ، و فرشتگان هم مىگويند : دروغ گفتى و خواستى گفته

--> ( 1 ) سنن ترمذى ، ج 10 ، از حديث عبد اللّه بن مسعود ، خصال صدوق ، باب سوّم از امام صادق عليه السّلام . ( 2 ) سنن نسايى ، ج 6 ، ص 48 ، كتاب جهاد باب ، الاستنصار بالضّعيف . ( 3 ) عراقى گفته است : ما آن را در بخشى از مسلسلات قزوينى روايت كرده‌ايم . هر يك از راويان آن مىگويند من از فلان دربارهء اخلاص پرسيدم پاسخ داد : آن از روايت احمد بن عطاء هجيمى است از عبد الواحد بن زيد از حسن از حذيفه از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از جبرئيل از خداوند متعال . ( 4 ) الاخلاص ابن ابى الدّنيا ، المستدرك حاكم با عبارت « نيّت خود را خالص كن » به سند صحيح از حديث معاذ الجامع الصغير . ( 5 ) الحلية ابو نعيم به سند ضعيف و در آن آمده است : « كسى كه خود را براى خدا خالص كند » ؛ كافى كلينى نظير آن را از امام باقر عليه السّلام روايت كرده است ؛ ج 2 ، ص 16 و پس از اين خواهد آمد .